Quản lý chất lượng vật liệu trong xây dựng công trình
Công trình xây dựng là một sản phẩm kết hợp từ nhiều yếu tố, trong đó vật liệu xây dựng là nhân tố chính, quan trọng nhất để xây dựng nên một công trình. Công trình có đảm bảo chất lượng hay không phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng vật liệu.

          Thời gian vừa qua, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, Sở Xây dựng thường xuyên tổ chức kiểm tra công tác quản lý chất lượng công trình đối với các chủ đầu tư, kiểm tra công tác nghiệm thu trong quá trình thi công và trước khi nghiệm thu bàn giao đưa vào sử dụng theo phân cấp của UBND tỉnh đối với các công trình sử dụng vốn nhà nước, công trình công cộng có ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng, công trình có ảnh hưởng đến môi trường.

           Thông qua việc kiểm tra, nhận thấy đa số các công trình thi công đảm bảo yêu cầu về mặt chất lượng. Tuy nhiên, vẫn còn một số công trình tuy vừa được xây dựng xong, chưa được bàn giao nhưng đã xuất hiện các vấn đề về chất lượng ảnh hưởng đến công năng sử dụng, an toàn, thẩm mỹ cho công trình. Các tồn tại phổ biến như: tường bị răn nứt; sàn, tường bị thấm; lớp sơn phủ các cấu kiện bị ố, bong tróc. Cá biệt có một số công trình tuy thời gian sử dụng chưa được bao lâu nhưng đã có dấu hiệu xuống cấp, không đảm bảo cho việc sử dụng. Các hư hỏng nêu trên làm phát sinh các chi phí sửa chữa, đồng thời làm gián đoạn thời gian sử dụng, giảm tuổi thọ của công trình. Mặt khác, việc sửa chữa không hẳn đã khắc phục được hoàn toàn các hư hỏng, một số hư hỏng đã phải thực hiện khắc phục rất nhiều lần nhưng vẫn không được cải thiện buộc phải làm lại mới toàn bộ.

          Trước thực trạng nêu trên, Sở Xây dựng đã đặt vấn đề, tổ chức đánh giá, tìm hiểu nguyên nhân và nhận thấy chất lượng một số công trình còn hạn chế ngoài nguyên nhân do kỹ thuật thi công chưa đạt yêu cầu thì việc các chủ đầu tư, các đơn vị tư vấn giám sát buông lỏng, thiếu kiểm tra, giám sát việc nhập vật liệu vào công trình của các nhà thầu thi công theo quy định, để nhà thầu thi công đưa các loại vật tư, vật liệu kém chất lượng, không đáp ứng đủ các yêu cầu đã được quy định trong các quy chuẩn, tiêu chuẩn, trong hồ sơ thiết kế đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt vào công trình cũng là một nguyên nhân chính ảnh hưởng đến chất lượng công trình. Vì vậy, việc kiểm soát chất lượng vật liệu xây dựng đưa vào thi công xây dựng là hết sức cần thiết và là một trong các công tác quan trọng nhất trong hệ thống quản lý chất lượng công trình.

          Đánh giá đượctầm quan trọng của việc quản lý chất lượng vật liệu trong thi công xây dựng công trình, Quốc hội, Chính phủ và Bộ xây dựng đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật quy định chặt chẽ việc quản lý chất lượng vật liệu, cụ thể như: Luật Xây dựng năm 2014 có 23 điều, Nghị định số 46/2015/NĐ-CP có 9 điều, Nghị định số 59/2015/NĐ-CP có 4 điều đề cập đến quản lý vật liệu xây dựng. Đồng thời, Chính phủ cũng đã ban hành riêng Nghị định số 24a/NĐ-CP về quản lý vật liệu xây dựng, trong đó có quy định về quản lý chất lượng hàng hóa, kinh doanh vật liệu xây dựng. Ngoài ra, Bộ Xây dựng còn ban hành Quy chuẩn QCVN 16:2014/BXD - Quy chuẩn quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng.

          Hành lang pháp lý để quản lý chất lượng vật liệu là tương đối đầy đủ, chặt chẽ, vậy tại sao các vật liệu không đảm bảo chất lượng vẫn có thể đưa vào được công trình. Phải chăng do chất lượng vật liệu sản xuất ra không đảm bảo, nhà thầu phải mua mà không có sự lựa chọn hay vì mục tiêu lợi nhuận mà các nhà thầu thi công xây dựng sẵn sàng đưa các vật liệu không đảm bảo chất lượng vào công trình hay vì một nguyên nhân nào khác. Đây là một câu hỏi mà những người làm công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng phải trăn trở, suy nghĩ để tìm câu trả lời. Trong phạm vi bài viết này, tôi chỉ đề cập và phân tích hai yếu tố liên quan đến chất lượng vật liệu có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công trình.

          Thứ nhất, vật liệu được sản xuất ra đã đảm bảo chất lượng hay chưa?Chúng ta biết, để xây dựng hoàn thành nên một công trình cần rất nhiều loại vật liệu như cát, gạch xây, đá, xi măng, thép, sơn, gạch ốp, thiết bị điện, nước..., mỗi loại vật liệu đều có quy định riêng về các thông số kỹ thuật và tiêu chuẩn đánh giá. Các sản phẩm để được phép đưa ra tiêu thụ trên thị trường thì ít nhất các nhà sản xuất phải công bố một tiêu chuẩn cơ sở để làm căn cứ đánh giá chất lượng sản phẩm của mình, hoặc được chứng nhận hợp quy của Tổ chức đánh giá sự phù hợp được Bộ Xây dựng chỉ định hoặc thừa nhận. Tuy nhiên, thực tế hiện nay vẫn còn nhiều sản phẩm chưa thực hiện các công tác trên nhưng vẫn lưu thông, buôn bán trên thị trường, nhất là các sản phẩm khai thác từ khoáng sản tự nhiên như cát, đá. Trên địa bàn tỉnh ta vẫn còn nhiều nhà sản xuất vật liệu chưa được chứng nhận hợp quy theo quy định, cụ thể: đá xay nghiền chỉ có 6/15 đơn vị được chứng nhận hợp quy; cát xây dựng chưa có đơn vị nào được chứng nhận hợp quy. Một số sản phẩm khác đã công bố hợp quy nhưng chất lượng chưa đồng đều giữa các lô sản xuất như gạch không nung, đá xay nghiền. Như vậy, chất lượng của vật liệu cát xây dựng, đá xay nghiền hiện nay vẫn đang chưa được quản lý chặt chẽ và nhà thầu thi công bắt buộc phải mua mà không có sự lựa chọn. Dẫn chứng cụ thể cho việc này là chất lượng công trình Quốc lộ 1. Theo đánh giá một trong những nguyên nhân làm cho chất lượng mặt đường Quốc lộ 1 đoạn qua tỉnh Bình Định kém, nhanh hư hỏng là do chất lượng đá xay nghiền không đạt yêu cầu, thiếu sự kết dính với nhựa đường dẫn đến bong tróc. Nhưng do yêu cầu về mặt tiến độ, chi phí đầu tư cho dự án nên phải sử dụng vật liệu địa phương mà không thể vận chuyển đá từ nơi khác đến.

          Thứ hai, nhà thầu đưa các sản phẩm kém chất lượng vào công trình vì mục tiêu lợi nhuận. Theo nhận định, đây có lẽ là nguyên nhân chính gây ra những hạn chế về mặt chất lượng công trình. Tuy nhiên, mỗi công trình đều có quy trình, hệ thống quản lý chất lượng của chủ đầu tư, tư vấn giám sát thì tại sao nhà thầu có thể đưa được các loại vật tư kém chất lượng vào công trình? Đây là câu hỏi mà để trả lời được chúng ta phải nhìn vào mặt trái, mặt tiêu cực của ngành xây dựng, nơi cơ chế “xin cho” thể hiện rất rõ.

Thực tế hiện nay, vai trò của nhà thầu thi công trên công trường rất lớn, cá biệt một số dự án chính nhà thầu thi công mới là người quyết định mọi việc chứ không phải chủ đầu tư. Vì sao lại như vậy? Như chúng ta đã biết, để có được vốn đầu tư xây dựng một công trình phải qua rất nhiều khâu từ xin chủ trương, xác định quy mô công trình, xin bố trí kế hoạch vốn... và để thông qua mỗi khâu đều phải tốn chi phí không nhỏ. Vì vậy, đến khi trúng thầu một công trình ngoài chi phí giảm thông qua đấu thầu thì các chi phí khác mà nhà thầu phải bỏ ra trước để có được dự án là rất lớn và để bù đắp lại các khoản chi phí này thì việc chiết giảm chất lượng vật liệu là tất yếu. Nhưng chúng ta lại đặt vấn đề tư vấn giám sát tại sao không phát hiện ra được việc nhà thầu thi công có thể nhập vào công trình nhiều loại vật liệu có chất lượng không đảm bảo yêu cầu, thiếu các tài liệu chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hay giấy chứng nhận chất lượng và vật liệu đưa vào không phải cùng loại. Có nhiều lý do để lý giải cho vấn đề này, có thể tư vấn giám sát không đủ năng lực để nhận ra hoặc không đủ bản lĩnh để yêu cầu nhà thầu thay đổi hoặc có sự thỏa hiệp với nhà thầu thi công. Đây cũng là một khâu được đánh giá yếu trong hệ thống quản lý chất lượng hiện nay.

          Ngoài việc sử dụng vật liệu không đảm bảo chất lượng thì việc thi công không đúng các yêu cầu kỹ thuật, định mức sử dụng đối với các loại vật liệu chuyên dụng (vật liệu chống thấm, vật liệu sơn,...), các loại vật liệu được tạo ra từ một số loại vật liệu khác (vữa bê tông, vữa xây, vữa trát,...) hay công tác bảo quản sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng không đúng theo tiêu chuẩn, yêu cầu của nhà cung cấp dẫn đến bị hư hỏng, không đảm bảo chất lượng trước khi đưa vào sử dụng cũng là nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

          Để khắc phục triệt để tình trạng trên cần phải có chế tài thật mạnh mẽ để xử lý các sai phạm trong việc kiểm soát chất lượng vật liệu trước khi đưa vào công trình. Đồng thời, có giải pháp để nâng cao nhận thức của xã hội, các đơn vị sản xuất, cung cấp vật liệu xây dựng, các nhà thầu thi công xây dựng công trình về tầm quan trọng của vật liệu trong công trình, từ đó góp phần nâng cao chất lượng công trình, chống tiêu cực, lãng phí trong xây dựng.


TD.QLXD  (Cập nhật ngày 12-09-2017)    



Các tin liên quan:
  Hướng dẫn Quản lý chất lượng nhà ở riêng lẻ, công trình xây chen trong đô thị (08-09-2017)
  THÔNG BÁO LỊCH SÁT HẠCH CẤP CHỨNG CHỈ HÀNH NGHỀ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG - ĐỢT 2 NĂM 2017 (05-09-2017)
  Công bố Danh mục văn bản quy phạm pháp luật hết hiệu lực do HĐND, UBND tỉnh Bình Định ban hành từ năm 2014 đến năm 2016 (28-08-2017)
  Tăng cường tuyên truyền Bộ Quy tắc ứng xử văn minh du lịch (22-08-2017)
  Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế tiếp nhận, giải quyết và trả lời kiến nghị của cử tri do Quốc hội chuyến đến (22-08-2017)
  Tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng giai đoạn 2 theo quy định tại Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg ngày 26/4/2013 của Thủ tướng Chính phủ. (04-08-2017)
  Điều chỉnh, bổ sung Kế hoạch phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Định, giai đoạn 2016-2020 (04-08-2017)
  Bộ Xây dựng hướng dẫn đối tượng, điều kiện thuê nhà ở cũ thuộc sở hữu nhà nước (02-08-2017)
  Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo giải quyết vấn đề ô nhiễm, mùi hôi của Nhà máy xử lý nước thải Nhơn Bình và quản lý vận hành hệ thống thoát nước đô thị thành phố Quy Nhơn. (01-08-2017)
  Kết quả tập huấn kỹ năng xử lý vi phạm hành chính trong quản lý trật tự xây dựng. (27-07-2017)
 
Xem tốt với trình duyệt IE 7.0+, Firefox 3.0+, Google Chrome 2.0+
Trung tâm Ứng dụng CNTT & Viễn thông Bình Định (ITA)
Công nghệ eGovWeb CMS do ITA phát triển
BẢN QUYỀN THUỘC VỀ SỞ XÂY DỰNG BÌNH ĐỊNH
Địa chỉ: 32 Lý Thường Kiệt, Thành phố Quy Nhơn, Tỉnh Bình Định
Tel: 056.3822882 - Fax : 056.3822882 - Email: soxd@binhdinh.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: TRẦN VIẾT BẢO,P.Giám đốc Sở